Deze week in Internationaal Fiscaal:

• Staatsschuld Japan ‘onhoudbaar’
• Brussel wil Europese belasting
• Italië verlaagt vennootschapsbelasting
• Britse belastingparadijzen goed voor economie

Staatsschuld Japan ‘onhoudbaar’
De gigantische schuldenlast van Japan, meer dan 218% van het bruto nationaal product, heeft het punt bereikt waarop zij niet meer kan worden afbetaald. Dat stelde Simon Johnson, woordvoerder van het IMF, tijdens een hoorzitting van het Amerikaanse congres. “Er bestaat een reële kans dat Japan haar verplichtingen niet langer na kan komen.”

Japan is de Azië crisis van eind jaren ’80 nooit geheel te boven gekomen, en heeft sedertdien een Keynesiaanse politiek gevolgd van onbeperkte overheidsuitgaven. De realiteit heeft haar echter nu ingehaald: een vergrijzende populatie doet de druk op de pensioenvoorzieningen toenemen en de spaartegoeden afnemen, zonder dat er jongeren zijn om de vrijgekomen arbeidsplaatsen op te vullen. Het goedkope krediet is opgedroogd, de depressie heeft belastinginkomsten met 27% doen afnemen; productie is gedaald met 19%, export met 31%, en de economie is sinds vorig jaar met 10% gekrompen.

De penibele situatie heeft een einde gemaakt aan de 54-jarige dominantie van de Liberaal Democratische Partij. Maar van een koerswijziging is onder de nieuwe regering van Yukio Hatoyama geen sprake; sterker nog, afgezien van een paar symbolische belastingverlagingen gaat men op de oude voet verder met een stimuleringsplan van €615 miljard voor hun ‘nieuwe sociale beleid’.

Het omslagpunt voor een soverein ‘faillissement’ ligt niet vast, het is afhankelijk van vertrouwen binnen de kredietmarkten. Maar met een verwachte toename van de staatsschuld naar 227% van het BNP volgend jaar ziet het er somber uit voor het land van de rijzende zon.

Brussel wil Europese belasting
De begroting van de Europese Unie is veel te afhankelijk van afdrachten van de 27 lidstaten. Daarom moet de EU eigen belastinginkomsten krijgen. Dat kan bijvoorbeeld door Europese belastingen te heffen op sms-verkeer, uitstoot van broeikasgas (CO2), financiële transacties of vliegverkeer.

Dat stelt de Europese Commissie voor in een uitgelekte notitie over de toekomst van de EU-begroting, zo valt te lezen in het FD. Brussel lijkt hiermee een keiharde confrontatie op te zoeken met de lidstaten, want elk van deze voorstellen ligt heel gevoelig bij de nationale regeringen. Een definitief voorstel zal later dit jaar worden gepresenteerd.

Volgens Commissievoorzitter José Barroso is het huidige budgetsysteem ‘ondoorzichtig’ en ‘onbegrijpelijk’. Het EU-budget van circa €125 miljard wordt grotendeels door de lidstaten opgebracht op basis van hun nationaal inkomen en van hun btw-inkomsten.

Lidstaten die veel afdragen, zijn erop gebrand dat ze ook profijt hebben van Europese subsidies. Zo kaartte Nederland destijds onder leiding van minister Gerrit Zalm zijn relatief hoge nettobetalingspositie aan. Barroso vindt dat deze insteek het debat over het EU-budget ‘vergiftigt’, zo schrijft hij in het conceptstuk.

Barroso wil af van de discussie over nettobetalers en netto-ontvangers in Europa. Daarom wil hij de afdracht op basis van nationale btw-inkomsten laten bestaan en dit instrument aanvullen met eigen Europese belastingen. Als de manier van belasten aansluit bij Europees beleid, dan is voor burgers duidelijk waarom ze deze belasting aan Brussel afdragen.

Zo suggereert de Commissie om een deel van de inkomsten uit het Europese emissiehandelssysteem (ETS) naar de Brusselse schatkist te laten vloeien. Lidstaten rekenen er nu juist op dat zij het geld krijgen dat de industrie in hun eigen landen heeft moeten betalen voor emissierechten.

Het conceptstuk is het begin van een twee jaar durende discussie over het Europees budget vanaf 2013. Nu staat de EU-begroting voor zeven jaar vast, maar Barroso wil die termijn terugbrengen naar vijf jaar. Ook wil hij meer flexibiliteit inbouwen, zodat de Commissie in noodgevallen makkelijk met geld kan schuiven binnen de begroting. Barroso verwijst daarbij expliciet naar de kredietcrisis, toen hij er bijna niet in slaagde euro 5 mrd vrij te spelen voor een eigen noodpakket.

De Commissie wil af van allerlei uitzonderingsposities voor lidstaten en in het bijzonder de korting die de Britten al onder Margaret Thatcher hebben bedongen.

Italië verlaagt vennootschapsbelasting
President Berlusconi heeft aangekondigd de belasting voor bedrijven te verlagen. De aankondiging kwam na een dringende oproep Emma Marcegaglia, Voorzitter van Confindustria, een overkoepelend orgaan voor het bedrijfsleven. De verlaging komt in de vorm van een geleidelijke afschaffing van de regionale vennootschapsbelasting (IRAP) of een verruiming van de vrijstellingen voor het MKB.

In het eerste geval zou het gaan om een belastingverlaging van 3,9% die normaliter bovenop het vennootschapsbelastingtarief van 27,5% komt. De maatregel kost de Italiaanse overheid  van zo’n €40 miljard.

Italië kampt met één van de hoogste begrotingstekorten binnen de Eurolanden, en de aankondiging van Il Duce Berlusconi komt enigszins als een verrassing. Eerder was de minister van economische zaken Giulio Tremonti van mening dat fiscale stabiliteit essentiëel was voor economisch herstel.

Britse belastingparadijzen goed voor economie
De Britse kroonkolonies annex belastingparadijzen Guernsey, Jersey, het eiland Man, Anguilla, Bermuda, Britse Maagdeneilanden, Kaaiman Eilanden, Gibraltar en de Turks & Cocos Eilanden verwelkomen een rapport van de Britse overheid dat hun economisch belang voor het moederland erkent.

Het rapport, opgesteld door Michael Foot in opdracht van de Britse overheid, stelt ondermeer dat:

• De kroonkolonies met meer dan €226,5 miljard financiering een significante bijdrage leveren aan Britse banken.
• De kroonkolonies ruime reserves hebben opgebouwd in de vette jaren en daardoor crisisbestendig zijn.
• Alle kroonkolonies sterke regulering kennen ter bestrijding van witwaspraktijken en terrorisme.
• Alle kroonkolonies liepen voor op de eisen van de OESO inzake informatie-uitwisseling.
• Het Verenigd Koninkrijk wereldwijd naar schatting zo’n €2,2 miljard aan ontdoken belastingen misloopt in plaats van de eerder aangenomen €13,2 miljard.

Verder staat het rapport bol van de gebruikelijke algemeenheden als ‘meer transparantie, minder privacy’ waar we u niet mee zullen vervelen; kern van de zaak is dat de zogenaamde ‘belastingparadijzen’ voor het eerst de officiële erkenning krijgen die ze verdienen voor hun degelijke fiscaal juridisch stelsels en hun nut voor de wereldeconomie.

Plaats of stem op dit artikel op: