Nieuwe Europese regels voor Sociale Zekerheid
Bij werken over de grens kan het voorkomen dat een werknemer niet meer in zijn woonland sociaal verzekerd is. Voor werknemers en voor u als werkgever is het van belang dat er geen dubbele sociale zekerheidspremies worden betaald. Binnen de Europese Unie is Europese regelgeving van toepassing op personen die geheel of gedeeltelijk niet in het land werken waar zij wonen. Deze regelgeving is nu opgenomen in de verordening 1408/71. Deze verordening bepaalt in welk land de persoon die grensoverschrijdend werkt binnen de Europese Unie sociaal verzekerd is. De verordening 1408/71 dateert uit 1971 en is aan een update toe. De Raad van Ministers heeft onlangs nieuwe Europese regels goedgekeurd. Als in mei 2009 het Europese Parlement ook akkoord gaat, treedt er een nieuwe Verordening, nr. 883/04, naar verwachting op 1 januari of 1 maart 2010 in werking.
Voor wie en wat zijn de belangrijkste wijzigingen van de nieuwe verordening 883/04:
- Expats en gedetacheerde werknemers. De initiële detacheringsperiode wordt verlengd van 1 naar 2 jaar. Een maximale detacheringsperiode van 5 jaar blijft naar verwachting ook mogelijk.
- Personen die in meerdere EU-landen werken. Werknemers die meer dan 25% in hun woonland werken zijn daar verzekerd. Nu geldt in feite een veel lager percentage, namelijk 1 dag per maand. Werknemers die minder dan 25% in hun woonland werken, zullen straks verzekerd zijn in het land waar de werkgever gevestigd is en dus niet meer in hun woonland. Nederlandse ondernemingen met thuiswerkers die bijvoorbeeld in België wonen en die 1 dag per maand thuis werken, zijn nu in België verzekerd. De nieuwe regels bepalen dat zij straks niet meer in België verzekerd zijn maar in Nederland, omdat hun werkgever daar gevestigd is. De premies moeten dan niet meer in België, maar in Nederland afgedragen worden.
- Personen die werken voor een internationaal transportbedrijf. Het gaat hierbij om wegtransportbedrijven (goederen of personen), spoorwegmaatschappijen, luchtvaartmaatschappijen en de binnenvaart. De werknemers worden verzekerd in het woonland als zij minimaal 25% van de tijd daar werken. Nu gaat dit alleen op als zij hoofdzakelijk in het woonland werken. Werknemers die werken voor een Nederlandse transportonderneming en die niet in Nederland wonen, zullen eerder automatisch in een ander EU-land verzekerd zijn. Omgekeerd zullen buitenlandse transportondernemingen met in Nederland wonende werknemers eerder in Nederland sociale verzekeringspremies moeten gaan afdragen.
- Directeur-grootaandeelhouders en statutair bestuurders. Verzekering in twee landen is straks in principe niet meer mogelijk. Dit heeft met name gevolgen voor de directeur-grootaandeelhouders die nu zowel in Nederland als in België of een ander EU-land verzekerd zijn.
- Zeelieden. De detacheringsbepalingen voor zeelieden verdwijnen. Dit betekent dat zeelieden verzekerd zijn in het land onder wiens vlag het zeeschip vaart. Wanneer de zeelieden in hetzelfde land wonen als waar de werkgever gevestigd is, is de sociale verzekeringswetgeving van dat land van toepassing. Op deze twee regels, die nu ook al bestaan zijn in principe geen uitzonderingen meer mogelijk.
- Ambtenaren. De aanwijsregels voor ambtenaren die verzekerd zijn in een bijzonder stelsel verdwijnen. Ambtenaren zijn verzekerd in het land waar de dienst, waarbij zij werken, is gevestigd. Als zij als ambtenaar werken in meerdere EU-landen, zijn de eerdergenoemde regels van toepassing die gelden voor personen die in meerdere EU-landen werken. Verzekering in twee landen, zoals nu nog optreedt, is dan in principe niet meer mogelijk.
Bijzonderheden:
- Er is overgangsrecht. De huidige regels blijven van toepassing zolang de situatie ongewijzigd blijft. Het overgangsrecht duurt maximaal 10 jaar. Als het voordeliger is om volgens de nieuwe regels in een ander land sociaal verzekerd te zijn dan nu, dan kan men daartoe een verzoek indienen.
- Een E101 wordt niet afgegeven. Wel moeten de bevoegde autoriteiten op verzoek van werkgever/werknemer een verklaring (vermoedelijk vergelijkbaar met de E101) afgeven waaruit blijkt in welk land de werknemer sociaal verzekerd is. Gegevens gaan in de Europese Unie elektronisch uitgewisseld worden.
- De nieuwe regels gelden nog niet voor de EER-landen (Noorwegen, IJsland en Liechtenstein) en Zwitserland. Ook gelden zij nog niet voor niet-EU onderdanen.
[...] de EU te bewegen met behoud van hun sociale zekerheidsrechten, zoals opgebouwde pensioenrechten. De nieuwe regels zijn feitelijk een aanpassing van de bestaande verordening. Hiermee wordt het gemakkelijker gemaakt [...]