Een aantal weken terug kocht de Duitse fiscus gestolen gegevens afkomstig van een Liechtensteinse bank. Aan de hand van deze gegevens zijn vele honderden Duitsers aangeslagen en aangeklaagd voor belastingontduiking. De Duitse authoriteiten beweerden zelfs dat het bankgeheim belastingontduiking uit zou lokken. Het bankgeheim ligt opnieuw onder vuur, en een heftige strijd is losgebarsten tussen de grootste en de kleinste Duitse staat.

Na aanleiding van de helingsactie van de Duitse fiscus verklaarde Prins Alois von und zu Lichtenstein het te zien als een aanval op zijn land, en zei verder te walgen van Berlijns dominantie. Angela Merkel reageerde door te dreigen met een isolement voor het Alpenstaatje wanneer ze niet hun bankgeheim verlichten, oftewel opheffen. Zo kan zij onder meer verhinderen dat Lichtenstein toetreedt tot het Schengen verdrag in november dit jaar.
De extreem linkse Organisation for Economic Cooperation and Development (OECD) deed ook nog een duit in het zakje door te stellen dat Lichtenstein de meest onwillige tax-haven is en dat indien zij niet de door de OECD gestelde richtlijnen gaan volgen ze zich kunnen voorbereiden om behandeld te worden als een paria.

Desondank is het onwaarschijnlijk dat Liechtenstein toe gaat geven aan deze politieke afpersing. Hiervoor zijn een aantal redenen aan te geven:

- Allereerst is de bancaire sector de grootste inkomstenbron en werkgever in het land. In 2006 beheerden 15 van 17 banken in totaal zo’n 99 miljard dollar. Afschaffen van het bankgeheim betekent economische zelfmoord voor het 35.000 inwoners tellende staatje.

- Ten tweede is de prinsenfamilie fel gekant tegen het opheffen van het bankgeheim. En alhoewel Liechtenstein een gekozen parlement kent, is het uiteindelijk de prins die iedereen in zowel regering als in de rechtspraak benoemt.

-Ten derde dreigt Duitsland weliswaar met isolatie, door middel van onder andere belastingheffing op iedere transactie met een Liechtensteinse bank, maar dit is in de praktijk zeer eenvoudig te omzeilen door te handelen met een intermediaire bank in bijvoorbeeld Nederland.

- Ten vierde is Liechtenstein lang niet het enige land dat weigert gegevens te verstrekken aan buitenlandse belasting authoriteiten. Dit geldt namelijk net zo goed voor Zwitserland, Luxemburg en Oostenrijk. Ofwel Merkel ziet in Liechtenstein een gemakkelijke prooi, of haar haar op de tanden is slechts van symbolische aard, of zij werkt aan een veel groter plan dan op het eerste gezicht lijkt.

- Tot slot kent men in Liechtenstein een zeer directe democratie, waarbij er slechts 1000 handtekeningen nodig zijn voor een referendum over welke wet dan ook. 1500 handtekeningen kunnen een parlement schorsen of de grondwet wijzigen. In een land waar er zoveel mensen afhankelijk zijn van het bankgeheim maakt dit een verandering in de huidige situatie zeer onwaarschijnlijk.

Op mondiaal niveau blijft de toekomst van het bankgeheim echter onzeker. De VS is al jarenlang bezig met het chanteren van tax-havens en jurisdicties waar men privacy kent. De EU streeft naar een uniform belastingbeleid, middels de nieuwe grondwet. Mondiale organisaties als de OECD en de VN gaan hierin nog zelfs een stapje verder. Presidentskandidaat en senator Barack Obama steunde zeer recent een wetsvoorstel voor de invoering van een wereldwijde VN-belasting. Dit voorstel is momenteel nog in behandeling, maar het geeft zoiezo de intenties weer. Een andere poging tot de invoering van een wereldwijd belastingstelsel is de global warming scare. Het equivalent hierin met betrekking tot het bankgeheim is de (vermeende) dreiging van terrorristische aanslagen. Liechtenstein en andere safe-havens houden voorlopig stand, maar voor hoelang?

Eén ding is zeker : tax-havens zullen nooit helemaal verdwijnen. Waar anders moeten de politici hun exorbitante inkomsten verbergen?

meer opties